فاطمه محمودیخواه مدیر اقامتگاه سنتی کژین مهدیشهر (سنگسر) از استان سمنان در یادداشتی در مورد کژین و نقش اقامتگاه بومگردی در حفظ فرهنگ بومی مرتبط با این پوشش، نوشت: در هر سرزمین، برخی واژهها تنها یک نام نیستند؛ بلکه روایتگر تاریخ، فرهنگ و هویت مردمان آن دیارند.
«کژین» یکی از همین واژههاست؛ نامی برگرفته از «کژین شِوی»، پیراهن سنتی زنان سنگسری که قرنها در زندگی، هنر و فرهنگ این منطقه حضور داشته است.
سنگسر یا مهدیشهر امروز، یکی از کهنترین زیستگاههای عشایری ایران به شمار میرود. در روزگاری که جاده ابریشم مسیر تبادل کالا، فرهنگ و هنر میان سرزمینهای مختلف بود، زنان سنگسری با دستان هنرمند خود پارچههای ابریشمی و پوشاکی میبافتند که علاوه بر زیبایی، حامل مفاهیم فرهنگی و اجتماعی بودند. «کژین شِوی» یکی از شاخصترین این پوششهاست؛ لباسی که با هنر شمارهدوزی یا ساختهدوزی آراسته میشد و جلوهای از ذوق و خلاقیت زنان این سرزمین را به نمایش میگذاشت.
در فرهنگ سنگسری، پوشاک تنها وسیلهای برای پوشش نبود، بلکه زبانی برای بیان هویت محسوب میشد.
رنگها هر یک معنا و جایگاه ویژهای داشتند؛ سبز نماد رشد و جوانی دختران، سفید نشانه آغاز زندگی مشترک و آرزوی سفیدبختی، و قرمز نماد مادری، تداوم نسل و استحکام خانواده بود. از همین رو لباسهای سنتی زنان سنگسر را میتوان کتابی از نشانهها و مفاهیم فرهنگی دانست که نسل به نسل منتقل شدهاند.
انتخاب نام «کژین» برای اقامتگاه ما نیز از همین باور سرچشمه میگیرد؛ باوری که گردشگری را تنها اقامت و سفر نمیداند، بلکه فرصتی برای شناخت فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی مردمان یک منطقه میشمارد. به همین دلیل تلاش کردهایم در کنار میزبانی از گردشگران، آنان را با هنرهای بومی سنگسر نیز آشنا کنیم. بازدید از نمایشگاهها و فروشگاههای لباس سنتی، آشنایی با هنر شمارهدوزی، مشاهده پوششهای اصیل زنان عشایر و روایت داستانهای نهفته در رنگها و نقشها، بخشی از تجربهای است که به میهمانان خود ارائه میدهیم.
امروز که بسیاری از پوششها و هنرهای سنتی در معرض فراموشی قرار گرفتهاند، حفظ و معرفی آنها تنها یک وظیفه فرهنگی نیست؛ بلکه اقدامی برای پاسداری از هویت و حافظه تاریخی یک ملت است. «کژین» برای ما تنها نام یک اقامتگاه نیست؛ یادآور زنانی است که با دستان خود تاریخ را بافتهاند و میراثی ارزشمند برای نسلهای آینده به جا گذاشتهاند.
انتهای پیام/
نظر شما